Во Вашингтон започнува пролетното заседание на Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка, каде светските финансиски лидери, министри и централни банкари од 13 до 18 април ќе разговараат за состојбата на глобалната економија, со посебен акцент на растечките ризици поврзани со геополитичките тензии, инфлацијата и нестабилноста на енергетските пазари, пренесуваат повеќе меѓународни и домашни медиуми. Собирот се одржува во период на зголемена глобална неизвесност, предизвикана од војната на Блискиот Исток и нарушувањата во снабдувањето со енергенси, што веќе влијае врз економскиот раст, инфлацијата и финансиската стабилност во повеќе региони. Според анализи на меѓународни институции и медиуми, се очекува дополнително намалување на прогнозите за глобалниот економски раст и зголемување на инфлаторните притисоци. На состаноците традиционално се разгледуваат клучни теми како глобалниот економски раст, финансиската стабилност, сиромаштијата и развојот, но оваа година фокусот е значително насочен кон последиците од енергетските шокови, растот на јавниот долг и ранливоста на земјите во развој.

Пролетниот состанок на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) и Групацијата на Светска банка, познат како „Пролетни состаноци“, започнува денес во Вашингтон. Фокусот на овогодинешниот состанок ќе биде на наоѓање начини за стабилизирање на глобалниот економски раст во контекст на сè поизразени геополитички тензии и брзи технолошки промени. За време на сесијата, која трае до 18 април, гувернерите на централните банки, министрите за финансии и развој, претставниците на приватниот сектор, граѓанското општество и академската заедница ќе се соберат за да разменат мислења за клучните прашања од светската економија, финансиската стабилност и борбата против сиромаштијата. Воведот во состанокот ќе биде обележан со серија билатерални и консултативни состаноци, чија цел е усогласување на ставовите и зајакнување на соработката пред главните дискусии. Директорката на ММФ, Кристалина Георгиева, изјави на 9 април, пред почетокот на сесијата, дека конфликтите на Блискиот Исток претставуваат сериозен шок на страната на понудата, што негативно ќе влијае на глобалниот раст дури и во најповолни околности. Според неа, светската економија ќе забележи побавен раст без оглед на евентуалното долгорочно примирје меѓу Соединетите Американски Држави и Иран, поради штетите на инфраструктурата, прекините во синџирите на снабдување и нарушената доверба. Следната недела, ММФ ќе го презентира извештајот „Светски економски перспективи“, во кој ќе се дискутираат три можни сценарија за развој, во кои се очекува послаб раст во секое од нив во споредба со претходните прогнози. Редовното издание на овој извештај, со посебен фокус на инфлацијата и каматните стапки, ќе биде објавено во вторник, 14 април, во 15 часот, а резултатите ќе ги презентира главниот економист на Фондот, Пјер-Оливије Гуриња.

Во Вашингтон денеска започнува пролетното заседание на Меѓународен монетарен фонд и Светска банка, кое ќе трае до 18 април и ќе собере носители на економските политики од целиот свет. На состанокот учествуваат гувернери на централни банки, министри за финансии, претставници на приватниот сектор и експерти, кои ќе дискутираат за клучните предизвици на глобалната економија. Главниот фокус е ставен на стабилизацијата на економскиот раст во услови на геополитички тензии, како и на влијанието на новите технологии врз економијата. Посебно внимание ќе се посвети на конфликтите на Блискиот Исток и нивното влијание врз цените на енергенсите и инфлацијата. Дополнително, учесниците ќе разговараат за улогата на вештачката интелигенција во продуктивноста и пазарот на труд, како и за одржливо финансирање и климатските предизвици. Се очекува и објавување на клучни извештаи, меѓу кои и прогнозите за глобалната економија, инфлацијата и каматните стапки, што ќе даде насока за економските политики во наредниот период. Пролетното заседание се смета за еден од најважните глобални економски настани, на кој се креираат насоките за справување со кризите и за поттикнување на економскиот развој на глобално ниво.

Во Вашингтон започнува пролетното заседание на Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка, каде светските финансиски лидери, министри и централни банкари од 13 до 18 април ќе разговараат за состојбата на глобалната економија, со посебен акцент на растечките ризици поврзани со геополитичките тензии, инфлацијата и нестабилноста на енергетските пазари, пренесуваат повеќе меѓународни и домашни медиуми. Собирот се одржува во период на зголемена глобална неизвесност, предизвикана од војната на Блискиот Исток и нарушувањата во снабдувањето со енергенси, што веќе влијае врз економскиот раст, инфлацијата и финансиската стабилност во повеќе региони. Според анализи на меѓународни институции и медиуми, се очекува дополнително намалување на прогнозите за глобалниот економски раст и зголемување на инфлаторните притисоци. На состаноците традиционално се разгледуваат клучни теми како глобалниот економски раст, финансиската стабилност, сиромаштијата и развојот, но оваа година фокусот е значително насочен кон последиците од енергетските шокови, растот на јавниот долг и ранливоста на земјите во развој. Дополнителна загриженост предизвикува фактот што многу економии, особено во развој, се соочуваат со зголемени трошоци за задолжување и намален фискален простор, што ги прави почувствителни на глобални шокови. Во исто време, институциите предупредуваат дека продолжената нестабилност може да доведе до зголемена сиромаштија и продлабочување на нееднаквостите. Пролетните состаноци на ММФ и Светската банка се сметаат за еден од најважните глобални економски форуми, каде се носат насоки за економски политики и се координираат одговори на глобалните кризи, а годинава се одржуваат во услови што многу аналитичари ги оценуваат како едни од најпредизвикувачките во последната деценија.

Во Вашингтон денеска започнува пролетното заседание на Меѓународен монетарен фонд и Светска банка, кое ќе трае до 18 април и ќе собере носители на економските политики од целиот свет. На состанокот учествуваат гувернери на централни банки, министри за финансии, претставници на приватниот сектор и експерти, кои ќе дискутираат за клучните предизвици на глобалната економија. Главниот фокус е ставен на стабилизацијата на економскиот раст во услови на геополитички тензии, како и на влијанието на новите технологии врз економијата. Посебно внимание ќе се посвети на конфликтите на Блискиот Исток и нивното влијание врз цените на енергенсите и инфлацијата. Дополнително, учесниците ќе разговараат за улогата на вештачката интелигенција во продуктивноста и пазарот на труд, како и за одржливо финансирање и климатските предизвици. Се очекува и објавување на клучни извештаи, меѓу кои и прогнозите за глобалната економија, инфлацијата и каматните стапки, што ќе даде насока за економските политики во наредниот период. Пролетното заседание се смета за еден од најважните глобални економски настани, на кој се креираат насоките за справување со кризите и за поттикнување на економскиот развој на глобално ниво.

Очекуваната инфлација за 2026 година во Босна и Херцеговина изнесува 3,4%, што е за 0,2 процентни поени повисоко во однос на декемврискиот период. Во следната година, се предвидува постепена стабилизација со проекција на инфлацијата од 2,7%, објави Централната банка на Босна и Херцеговина. Според резултатите од анкетата спроведена од Централната банка, падот на инфлационите очекувања укажува на претпоставка дека ќе дојде до ублажување на екстерните притисоци, како и до стабилизација на економското опкружување и смирување на инфлационите движења. Од банката објаснуваат дека инфлационите притисоци во Босна и Херцеговина во голема мера биле увезени, имајќи предвид високата зависност од ценовните движења на меѓународните пазари, особено во сегментите на храната и енергијата. Тие додаваат дека стабилизацијата на инфлацијата во наредниот период значително ќе зависи од смирувањето на глобалните неизвесности, движењето на цените на клучните суровини, како и од вкупните економски политики на меѓународно и домашно ниво. Централната банка истакнува дека инфлационите движења во современите економии се резултат на сложено меѓуделување на глобалните и домашните фактори. Во последните години, особено се изразени влијанијата на нарушувањата во синџирите на снабдување, растот на цените на енергенсите и геополитичките тензија, вклучувајќи ја и ескалацијата на вооружените конфликти помеѓу САД и Иран. Овие фактори доведоа до значителен раст на цените на глобално ниво, што се одрази и на помалку отворените економии. Централната банка, како важен сегмент на комуникациската стратегија, редовно спроведува анкета за инфлационите очекувања, со цел анализа и континуирано следење на инфлационите очекувања на економските субјекти. Учесниците во анкетата се претставници од финансискиот сектор, комерцијални банки и осигурителни друштва. ▶ Случајно видео Пробај ја и оваа алатка: Колку вода треба да пиеш? Калкулатор за количината на вода што треба да ја конзумираш. Здравје Отвори →

Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) предупредува дека актуелниот конфликт на Блискиот Исток претставува сериозен „шок на понудата“ кој веќе влијае врз глобалниот економски раст. Според генералната директорка на ММФ, Кристалина Георгиева, дури и во најоптимистичко сценарио, светската економија ќе се соочи со забавување поради нарушени синџири на снабдување, зголемени цени на енергија и пад на довербата на пазарите. ММФ најави дека во новиот извештај „World Economic Outlook“ ќе претстави три сценарија за глобалниот раст, но во сите се очекува послаба економска активност од претходно прогнозираното. Исто така, се очекува зголемување на инфлацијата и зголемена неизвесност на финансиските пазари. На пролетната седница на ММФ и Светска банка, која трае до 18 април, ќе учествуваат гувернери на централни банки, министри за финансии, експерти и претставници од приватниот сектор. Главни теми на дискусија се геополитички ризици и енергетска нестабилност, влијанието на вештачката интелигенција врз економијата, климатски инвестиции и зелена транзиција и реформи на меѓународните финансиски институции Експертите предупредуваат дека комбинацијата од воени конфликти, високи цени на енергија и технолошки трансформации создава нова и понестабилна фаза на светската економија, каде ризиците од инфлација и забавен раст остануваат високи.

Следната недела во Вашингтон ќе се одржи пролетното заседание на Меѓународниот монетарен фонд и Светска банка, каде главна тема ќе бидат економските последици од војната на Блискиот Исток – особено растот на инфлацијата и притисоците врз цените на енергенсите. Министрите за финансии и гувернерите на централните банки ќе дискутираат како новата геополитичка криза влијае врз глобалните економски текови. Според најавите, фокусот ќе биде ставен на забрзаното поскапување и ризиците од нов инфлаторен бран, кој веќе се чувствува на светските пазари. Актуелниот конфликт се оценува како трет голем економски шок во последните години, по пандемијата со COVID-19 и војната во Украина. Овој нов удар дополнително ја зголемува неизвесноста и ги засилува инфлаторните притисоци, особено преку растот на цените на нафтата и гасот. Од Меѓународниот монетарен фонд и Светска банка веќе сигнализираа дека ќе ги ревидираат надолу прогнозите за економски раст, но и нагоре очекувањата за инфлацијата. Новите проценки покажуваат дека глобалната инфлација во 2026 година би можела да достигне 4,9 проценти, наместо претходно проектираните 3 проценти. Во понеповолен сценарио, таа може да се искачи и до 6,7 проценти. Во исто време, прогнозите за економски раст се намалуваат. Наместо очекуваните 4 проценти, сега се предвидува раст од околу 3,65 проценти, со ризик да падне и на 2,6 проценти доколку конфликтот продолжи. Најголем удар од инфлациските движења се очекува да претрпат економиите во развој, кои се особено чувствителни на ценовните шокови кај енергенсите и на прекините во синџирите на снабдување. Зголемените трошоци за увоз на енергија директно се прелеваат во повисоки цени за граѓаните и компаниите. Експертите предупредуваат дека комбинацијата од геополитички ризици, скапи енергенси и нестабилни пазари може да значи подолг период на покачена инфлација. Тоа ја става монетарната политика пред нов предизвик – како да се контролира растот на цените без дополнително да се успори економската активност. Заклучокот што се наметнува е јасен: војната не влијае само на безбедноста, туку директно ја погодува и цената на животот – а инфлацијата повторно станува клучниот глобален економски проблем.

Светската економија се соочува со нов потенцијален шок, а клучните финансиски актери веќе се подготвуваат за сценарио со послаб раст и повисока инфлација. Следната недела, министрите за финансии и гувернерите на централните банки ќе се соберат во Вашингтон на пролетното заседание на Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка, каде главна тема ќе бидат економските последици од конфликтот на Блискиот Исток. Според анализите, актуелната геополитичка криза претставува трет голем удар врз глобалната економија во последните неколку години – по пандемијата на КОВИД-19 во 2020 година и руската инвазија врз Украина во 2022 година. Овој континуитет на шокови ја прави економската стабилизација сè потешка, особено за ранливите пазари. Светската банка веќе ја намали својата прогноза за глобалниот економски раст за 2026 година од 4% на 3,65%, со предупредување дека доколку конфликтот се пролонгира, растот може да падне и на 2,6%. Оваа корекција сигнализира дека економското закрепнување е значително побавно од очекуваното. Паралелно, се очекува и засилен инфлаторен притисок. Новите проекции укажуваат на инфлација од 4,9% во 2026 година, во споредба со претходните 3%, додека во негативно сценарио таа може да достигне и 6,7%. Најсилно погодени ќе бидат земјите во развој и економиите во подем, кои веќе се соочуваат со структурни слабости. Растот на цените на енергенсите, како и нарушувањата во синџирите на снабдување, дополнително ќе го оптоварат нивниот економски капацитет. Претставници на Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка предупредуваат дека ваквите услови можат да доведат до зголемена должничка криза, пад на инвестициите и социјални тензии. Конфликтите на Блискиот Исток повторно ја потврдуваат тесната врска меѓу геополитиката и економијата. Нарушувањето на енергетските пазари и транспортните рути има директно влијание врз глобалната инфлација и економската стабилност. Оваа ситуација ги принудува креаторите на политики да балансираат меѓу контрола на инфлацијата и одржување на економскиот раст, задача која станува сè посложена во услови на постојани глобални кризи. Светската економија влегува во нова фаза на неизвесност, каде што ефектите од геополитичките конфликти се преклопуваат со веќе постоечките структурни слабости. Пролетното заседание во Вашингтон ќе биде клучно за дефинирање на стратегиите за справување со претстојните ризици, но јасно е дека глобалниот економски систем останува ранлив на надворешни шокови.

Отворањето на Ормускиот теснец не значи дека глобалната економија веднаш ќе здивне. Иако по прекинот на огнот повторно се појавија првите танкери што излегуваат од Персискиот Залив, меѓународните финансиски институции и големите транспортни компании предупредуваат дека штетата веќе е направена: цените на енергенсите остануваат високи, синџирите на снабдување се нарушени, а неизвесноста и натаму ги кочи инвестициите и трговијата. Токму затоа и најновите проценки се далеку од оптимистички. Според Ројтерс, Меѓународниот монетарен фонд и Светска банка веќе подготвуваат надолни корекции на прогнозите за раст и нагорни ревизии на инфлацијата поради војната на Блискиот Исток. Светска банка сега проценува раст од 3,65 проценти за земјите во развој во 2026 година, наместо претходните 4 проценти, а во полошо сценарио тој може да падне и до 2,6 проценти. Истовремено, инфлацијата во тие земји може да достигне 4,9 проценти, а во најлош случај и 6,7 проценти. Причината не е само во тоа дали теснецот е формално прооден. Големите бродски компании сè уште не се однесуваат како кризата да е завршена. „Маерск“ јасно соопшти дека прекинот на огнот не обезбедува „целосна поморска сигурност“ и дека не се враќа на нормални операции. Тоа значи дека дури и кога бродовите повторно минуваат, транспортот не се враќа веднаш на старото темпо, а глобалната логистика продолжува да работи поскапо и повнимателно. Дополнителен удар доаѓа од осигурувањето и транспортните трошоци. Ројтерс предупредува дека и по евентуално целосно отворање на Ормус, високите безбедносни ризици ќе ги задржат повисоки воените и осигурителните премии за танкерите и LNG-превозниците. Тоа значи дека енергијата и суровините ќе продолжат да пристигнуваат поскапо, а таа цена на крај се прелева врз индустријата, храната, транспортот и крајниот потрошувач. Последиците веќе не се гледаат само во нафтата. Во заедничката изјава на Светска банка, ММФ и Меѓународната агенција за енергија се наведува дека ударот се чувствува и врз пошироките синџири на снабдување, од фосфати и алуминиум до туризмот и авионскиот сообраќај. Пазарната нестабилност, слабеењето на валутите во земјите во развој и стравот од нов инфлаторен бран значат дека закрепнувањето нема да биде прашање на денови, туку на месеци. Ова веќе се гледа и во регионалните економски прогнози. Светска банка предупреди дека растот во Европа и Централна Азија ќе ослабне во 2026 година токму поради конфликтот на Блискиот Исток, повисоките трошоци за енергија и неизвесноста што влијае врз инвестициите. Во Индија, пак, Банката веќе ја врза прогнозата за послаб раст со поскапата енергија и нарушените синџири на снабдување. Тоа покажува дека кризата не е локална, туку веќе има глобален економски ефект. Затоа и пораката од финансиските институции и од пазарите е јасна: дури и ако Ормускиот теснец целосно се стабилизира, светската економија нема веднаш да се врати во нормала. Шокот од енергенсите, повисоките трошоци за превоз, осигурување и снабдување, како и веќе разнишаната доверба, ќе продолжат да се чувствуваат уште со месеци.

Инфлацијата во САД повторно бележи раст во 2026 година, што отвора нови грижи за економијата и стандардот на граѓаните, особено во услови на глобални кризи и зголемени цени на енергенсите. Според најновите податоци, годишната инфлација во март достигнала околу 3,3 проценти, што е значителен скок во однос на 2,4 проценти во претходниот месец и највисоко ниво во последните речиси две години. Главен двигател на овој раст се цените на енергијата, кои нагло се зголемиле – особено горивата, каде бензинот поскапел за речиси 19 проценти, а мазутот дури и над 40 проценти. Овој тренд директно се поврзува со геополитичките случувања, особено конфликтите на Блискиот Исток, кои влијаат врз глобалниот пазар на нафта. На месечно ниво, инфлацијата исто така покажува силен раст, со зголемување од 0,9 проценти – најголем пораст од 2022 година, што укажува на забрзување на ценовниот притисок. Иако дел од категориите како храната и станбените трошоци бележат стабилизација или благо намалување, експертите предупредуваат дека ефектите од поскапувањето на енергенсите допрва ќе се прелеваат во други сектори – транспорт, производи и услуги, што може дополнително да ги зголеми цените во наредниот период. Дополнителен фактор што влијае врз инфлацијата се и царините и трговските политики, кои постепено се пренесуваат во крајните цени за потрошувачите. Аналитичарите сметаат дека овој процес има задоцнет ефект и дека вистинскиот притисок врз цените ќе се почувствува во текот на 2026 година. И покрај тоа што инфлацијата е далеку под рекордните нивоа од 2022 година, економистите предупредуваат дека растот на цените повторно може да стане сериозен проблем, особено ако глобалните кризи продолжат. Сето ова укажува дека американската економија влегува во нова фаза на неизвесност, каде борбата со инфлацијата сè уште не е завршена, а влијанието врз секојдневниот живот на граѓаните останува значајно.

Во наредните месеци, централните банки би можеле да се најдат во особено неблагодарна позиција: од една страна, се закануваат поскапи енергенси и нови инфлаторни притисоци, а од друга страна, опасноста прекумерното затегнување на монетарната политика дополнително да ја ослаби веќе кревката побарувачка и да го забави економскиот раст. Директорката на Меѓународниот монетарен фонд, Кристалина Георгиева, предупреди на ова, велејќи дека монетарните власти мора внимателно да го одмерат секој следен чекор, особено во околностите на зголемена неизвесност поради војната на Блискиот Исток. Доколку американско-иранското примирје се одржи, а шокот во снабдувањето со нафта се покаже како краткотраен, централните банки би можеле да ги задржат каматните стапки на сегашните нивоа, додека инфлацијата во тој случај би се зајакнала само малку, изјави Георгиева пред годишните состаноци на ММФ и Светската банка во Вашингтон. Сепак, таа јасно посочи дека реакцијата на монетарните власти треба да биде мерена, а не автоматска. „Внимателно следете што се случува и фокусирајте се на реалната ситуација, бидејќи ако ја затегнете монетарната политика предвреме и непотребно, ќе го задушите економскиот раст“, ​​рече Георгиева. Според неа, централните банки треба да се спротивстават на желбата веднаш да одговорат на првиот знак на зголемување на инфлацијата со зголемување на каматните стапки. Причината е што, во сегашните околности, шокот во снабдувањето, предизвикан од зголемувањето на цените на енергијата и прекините во снабдувањето, лесно би можел да се прелее во послаба побарувачка. Со други зборови, премногу суровиот одговор на инфлацијата би можел дополнително да ги ослаби економиите кои веќе се под притисок од повисоки трошоци и геополитичка нестабилност. Војната на Блискиот Исток, која започна на 28 февруари, веќе сериозно го наруши глобалниот превоз и поттикна зголемување на цените на нафтата за околу 50 проценти. На почетокот на неделата, ММФ предупреди дека последиците ќе бидат повисоки цени и побавен економски раст, а сега дополнително нагласува дека времетраењето на конфликтот и обемот на штетата што ќе ја предизвика ќе играат клучна улога. Георгиева истакна дека пазарите веќе сметаат на можноста за построга монетарна политика во водечките светски економии. Сепак, таа додаде дека очекувањата за инфлација на долг рок засега останале стабилни, што таа го смета за многу важен сигнал. „Се очекува инфлацијата да се забрза на краток рок, но очекувањата на подолг рок не се променети, а тоа е многу добро и многу важно“, рече таа. Шефицата на ММФ се осврна и на фискалната политика, предупредувајќи дека владите мора да бидат внимателни да не ја комплицираат дополнително работата на централните банки со своите потези. Претставниците на ММФ, рече таа, веќе работат со поединечни влади на пакети за фискална поддршка кои треба да бидат привремени и јасно временски ограничени. Во исто време, таа нагласи дека фискалната и монетарната политика не смеат да дејствуваат во спротивни насоки. „Додавањето стимулации финансирани од дефицитот во таа мешавина во овој момент би го зголемило притисокот врз монетарната политика“, предупреди Георгиева. Таа живописно заклучи дека таков пристап би изгледал како возење „со едната нога на гаста, а другата на сопирачката“, што, како што рече, не е добар рецепт за стабилизирање на економијата.