Додека десничарскиот мејнстрим во Европа сè повеќе ја гледа имиграцијата како безбедносен ризик, шпанските социјалисти се фокусираат на клучното позитивно влијание врз економскиот просперитет, човековите права и демографијата. Ласло АНДОР* Меѓу европските шефови на држави и влади, Педро Санчез е шампион на европскиот суверенитет во економијата, како и во безбедноста. Во 2020 година, тој предложи заедничко задолжување против рецесијата предизвикана од Ковид-19. Неодамна, тој изрази противење на барањата на САД да се трошат 5% од БДП за војска, повика на формирање заедничка европска армија и го осуди геноцидот во Газа од страна на израелската армија. Тој, исто така, остро ја критикуваше американско-израелската агресија против Иран (започна на 28.02). Во економијата, Шпанија беше ѕвезда. Тие оркестрираа нов пат на одржлив и инклузивен раст, со посебно внимание на родовата еднаквост. Тие сега се меѓу лидерите и во обновливата енергија, како и во дигитализацијата. Откако Санчез стана премиер, минималната плата се зголеми за 66 проценти. Покрај тоа, шпанската влада објави план претходно оваа година за трансформација на корпоративното управување и зајакнување на економската демократија, заедно со учеството на вработените. Санчез храбро продолжи со натурализацијата на околу половина милион имигранти, мерка што предизвика гнев кај десничарските министри, европратеници и обични коментатори низ цела Европа. Оваа мерка е дизајнирана да го зајакне пазарот на трудот и системот за социјално осигурување во Шпанија преку интегрирање на работниците во формалната економија. Додека десничарскиот мејнстрим во Европа сè повеќе ја гледа имиграцијата како безбедносен ризик, шпанските социјалисти се фокусираат на клучното позитивно влијание врз економскиот просперитет, човековите права и демографијата. Шпанската влада објави ограничувања на социјалните медиуми за деца под 16 години, шест месеци по слична мерка воведена од лабуристичката влада на Австралија. Се очекува паметна регулатива да го намали ризикот од проблеми со менталното здравје кај адолесцентите и може да се спроведе без да се фрла бебето (сите убави услуги што ги нудат современите алатки за информациска комуникација) во вода. Слични политики се разгледани или имплементирани во Франција, Австрија и Италија. Санчез ја посети Кина четири пати за четири години. Неговата неодамнешна средба со Си Џинпинг (14/04) беше уште една можност да докаже дека шпанската влада е заинтересирана да ги зајакне врските со Кина, исто така во интерес на Европа. Иако нерамнотежата во трговијата меѓу ЕУ и Кина е неодржлива, гласот на Шпанија е меѓу најгласните во Европа, повикувајќи на проширување на трговијата со Кина и третирање на неа како стратешки сојузник, а не како економски и геополитички ривал. Педро Санчез не е сам. Во Европскиот совет, Данска, Литванија и Малта се претставени и од социјалдемократи. Многу е важно што Антонио Коста, претседателот на Европскиот совет, навистина ја одигра улогата на „возрасниот во просторијата“, на пример кога се дистанцираше од Урсула фон дер Лајен, која толку невнимателно зборуваше за напуштање на меѓународното право и меѓународниот поредок базиран на правила. Инспирацијата од шпанското искуство може да биде извор на пошироко социјалдемократско закрепнување во Европа. Санчез е претседател на Социјалистичката интернационала (СИ) од ноември 2022 година, што му овозможува да дејствува како лидер на сцената на глобалната политика. Оваа недела тој е домаќин на Глобална прогресивна мобилизација (ГПМ) во Барселона (17-18.04.). Настанот е голем меѓународен форум за поврзување на прогресивни лидери, социјални движења и мислители за координирање на активностите против крајнодесничарските и конзервативните сили во Европа и насекаде во светот. *Ласло Андор е унгарски економист, поранешен еврокомесар за вработување, социјални прашања и инклузија во Европската комисија од 2010 до 2014 година, а денес е генерален секретар на Фондацијата за европски прогресивни студии (FEPS) Андор за Рацин.мк: Ако падне режимот во Унгарија, ќе се размрда и Балканот

Во момент кога голем дел од Европа ја затегнува миграциската политика, Шпанија оди во спротивна насока. Владата предводена од Педро Санчез одобри амбициозен план за легализација на околу 500.000 мигранти без документи, потег што веќе предизвикува силни политички и општествени реакции. Санчез ја нарече одлуката „чин на правда“, но зад оваа формулација стои и јасна економска логика. Во земја со стареење население и недостиг од работна сила, мигрантите веќе играат клучна улога во одржување на пазарот на труд и јавните услуги. Според владата, станува збор за луѓе кои веќе живеат и работат во Шпанија, но се наоѓаат во „сива зона“. Со легализацијата, тие ќе добијат едногодишна, обновлива дозвола за престој и работа, под услов да докажат дека престојуваат најмалку пет месеци и немаат криминално досие. Целта е двојна: подобрување на нивниот животен стандард, но и зголемување на буџетските приходи преку даноци и придонеси. Во суштина, владата се обидува да ја формализира економијата која веќе постои. Но, не сите ја гледаат мерката како рационална. Конзервативната опозиција, предводена од Народна партија (Шпанија), најави обиди за блокирање на планот, оценувајќи го како „скандал“. Според нив, ваквата политика испраќа порака дека нелегалниот влез може да биде награден, што би можело да поттикне нов бран миграција. Опозицијата дополнително предупредува дека бројот на апликанти може да биде далеку поголем од очекуваното дури и до еден милион. Од друга страна, поддршка дојде од Католичката црква, која ја поздрави одлуката како хуман и солидарен потег. Податоците покажуваат дека во Шпанија живеат околу 840.000 мигранти без документи, најголем дел од Латинска Америка. Голем број од нив веќе работат, но неформално, без заштита и без придонеси. Токму тука владата гледа можност: легализацијата не е само социјална мерка, туку и инструмент за стабилизација на економијата. Искуството од 2005 година, кога беа легализирани над 570.000 луѓе, покажува дека ваквите политики не се новост за Шпанија но денес тие доаѓаат во многу понапнат европски контекст. Додека земји низ ЕУ воведуваат построги контроли и ограничувања, Шпанија се позиционира како исклучок. Ова може да ја засили нејзината улога како дестинација за мигранти, но и да отвори нови тензии во рамките на Унијата. Прашањето што останува е дали овој модел ќе се покаже како одржлив или ќе стане политички товар за владата на Санчез. Едно е сигурно: Шпанија направи храбар потег што може да стане пример… или предупредување за остатокот од Европа.

Спротивно на трендот на штедење што преовладува во поголемиот дел од Европа, Шпанија денес започнува голема програма за регулирање на статусот на имигрантите без дозвола за престој, што потенцијално се однесува на „околу половина милион луѓе“ и би можела да ја поддржи шпанската економија, објави премиерот Педро Санчез. „Советот на министрите денес ќе одобри кралски декрет за започнување на процесот на вонредно регулирање на лицата со статус на нерегуларен престој во нашата земја“, изјави шпанскиот премиер во писмо до шпанскиот народ објавено на „Икс“, потврдувајќи го спроведувањето на оваа иницијатива објавена во јануари и главно се однесува на латиноамериканските имигранти. „Оваа легализација е пред сè чин на нормализација (на статусот на престој). Што значи признавање на реалноста на околу половина милион луѓе кои веќе се дел од нашиот секојдневен живот“, рече шпанскиот премиер во писмото. Портпаролката на шпанската влада, Елма Саис, изјави за радио „Кадена Сер“ дека процесот ќе започне оваа недела и ќе биде завршен на 30 јуни. Оправдувајќи ја оваа обемна програма, Педро Санчез наведе „потреба“ за решавање на проблемот со стареењето на шпанското население и за поддршка на шпанската економија, четврта по големина во еврозоната и една од најдинамичните во Европа денес. „Разбираме дека имиграцијата предизвикува проблеми. Би било неодговорно да се негира тоа“, признава тој, додавајќи, сепак, дека „имиграцијата е реалност што мора да се управува одговорно, да се интегрира праведно и да се трансформира во заеднички просперитет“. „Тоа е процес на регулирање каков што го знаеме во текот на повеќе од 40 години демократија во нашата земја и под владата на Народната партија“, појасни Педро Санчез за време на прес-конференцијата во Пекинг, каде што е во официјална посета. Владата на Санчез усвојува политика на прием, што претставува исклучок од трендот на заострување на имиграциската политика усвоена од Европската Унија. За да се олесни спроведувањето на програмата, владата на Педро Санчез ќе усвои „кралски декрет“, како што е предвидено со Уставот, кој потоа може да се објави во Службен весник без да помине низ Парламентот, каде што владата нема мнозинство. Владината програма е продолжение на народна иницијатива придружена со 600.000 потписи и поддржана од 900 организации кои бараат вонредно регулирање на статусот на престој на сите имигранти без дозвола за престој во Шпанија. Шпанија, заедно со Италија и Грција, е порта за имигрантите кон Европа, главно преку архипелагот на Канарските Острови.