Речиси нема човек на кого не му е кажано: „Не седи со прекрстени нозе, ќе си ги уништиш колената“. Сепак, ортопедите и физиотерапевтите денес сè повеќе нагласуваат дека самата поза не е толку проблем колку времето што го поминуваме во неа. Краткото седење со прекрстени нозе нема да ги „скрши“ здравите зглобови, но седењето неподвижно во која било положба неколку часа го зголемува притисокот врз колената, ‘рбетот и крвните садови. Експертите објаснуваат дека седењето со една нога преку другата може привремено да ја промени положбата на колковите и колената, да ги истегне лигаментите и да нè натера да се чувствуваме „искривени“, но самото тоа не предизвикува артритис или трајно уништување на ‘рскавицата. Позицијата на главата може да стане и искривена поради промени во положбата на коските во вратот, бидејќи ‘рбетот мора да компензира за да го одржи вашиот центар на гравитација над карлицата. Проблемот се јавува кога го правиме тоа постојано, со години, без да правиме паузи за да станеме, да се истегнеме или да ја смениме положбата. Потоа полесно се појавуваат болка, вкочанетост и чувство на „тешки нозе“. Доколку веќе сакате да седите со скрстени нозе, лекарите советуваат да го правите тоа повремено, а не како единствен начин за седење, редовно да ја менувате страната на која ги скрстувате нозете и да правите кратка пауза за прошетка на секои половина час. Кога работите на компјутер, идеално е стапалата да ви бидат на подот, а колената на или малку под нивото на колковите, на овој начин ќе ги заштитите и колената и грбот, без да се откажете од омилената поза за каучот или кафето.

Прекрстени нозе, искривен грб, лоша положба – послушавме ли некој од детските совети што ни ги даваа? „Не ги прекрстувај нозете, ќе си ги уништиш колената.“ „Ќе добиеш проширени вени.“ „Седи како што треба.“ „Исправи се кога седиш.“ Нашите родители и наставници често предупредуваа, но што навистина кажува науката? Дали навиката да ги прекрстуваме нозете е навистина опасна, или само уште еден бесмислен здравствен мит што го пренесуваме со генерации?

Како седењето со скрстени нозе влијае на нас? И дејата за штетноста на седењето со прекрстени нозе веројатно делумно произлегува од старите верувања за самата положба на телото. Речиси секој барем еднаш слушнал забелешка за начинот на кој седи. Предупредувања како „Не седи со прекрстени нозе , ќе си ги уништиш колената“, „Ќе добиеш проширени вени“ или едноставно „Седни исправено“ се дел од низа здравствени совети што многумина ги паметат од детството, заедно со оние за пукање на зглобовите на рацете или седење премногу блиску до телевизорот. Но, дали седењето со прекрстени нозе е навистина штетно за здравјето? За повеќето луѓе, одговорот веројатно е не. Постојат многу малку докази дека седењето со прекрстени нозе ви го повредува грбот, ви ги истегнува колковите и колената или предизвикува проширени вени. Поголем проблем за многумина е всушност предолгото седење во иста положба, што доведува до вкочанетост и болка,  па затоа често погрешно се заклучува дека нешто не е во ред со телото, објавува Index.hr. Идејата за штетноста на седењето со прекрстени нозе веројатно делумно произлегува од старите верувања за самата положба на телото. Седењето „правилно” долго време се смета за знак на дисциплина, самоконтрола и добар карактер. Кога таквото размислување ќе се вкорени, општествените правила лесно можат да почнат да звучат како медицински факти. Лесно е да се помеша непријатноста со штета. Иако седењето со прекрстени нозе подолго време може да ве направи да се чувствувате вкочането, ова обично е само знак дека е време да ја промените положбата, а не да му наштетите на вашето тело. Удар на грбот Седењето со прекрстени нозе често се категоризира како „лошо држење на телото“, со претпоставка дека го искривува ‘рбетот. Сепак, истражувањата за држењето на телото и болките во грбот не пронајдоа една идеална положба за седење што функционира за секого, ниту пак секојдневна положба што сигурно предизвикува штета. Во една студија, физиотерапевти од различни земји биле замолени да ја изберат „најдобрата седечка положба“, но нивните одговори значително се разликувале. Истражувачите заклучија дека верувањата за идеалната положба се обликувани од традицијата и професионалната култура исто колку и од научните докази. Иако држењето на телото е сè уште важно, грбот е силен и флексибилен и може да се справи со широк спектар на позиции. Проблемот најчесто настанува од предолго останување во која било положба, или со скрстени нозе, исправени или згрчени над лаптопот. Ризик за колковите и колената Друго вообичаено тврдење е дека седењето со прекрстени нозе ќе ги „истроши“ колковите или колената. А за тоа има многу малку докази. Колковите и колената носат значително поголем товар при искачување по скали, станување од стол, трчање, скокање или носење товар. Седењето со прекрстени нозе може привремено да ја промени положбата на зглобовите, но тоа не значи дека предизвикува артритис или трајно оштетување. Иако истражувањата што се занимаваат исклучиво со оваа тема се ограничени, достапните податоци не ги поддржуваат старите предупредувања. Клиничките упатства за одржување на здравјето на колковите и колената се фокусираат на физичката активност, мускулната сила, здравата телесна тежина и вкупниот стрес на зглобовите, наместо да се избегнува една вообичаена навика за седење. Поврзаност со проширени вени Дали седењето со прекрстени нозе предизвикува проширени вени? Одговорот е не. Варикозните вени се јавуваат кога вентилите во вените не работат како што треба, предизвикувајќи собирање на крв и ширење на вените. Ризикот е многу повеќе поврзан со фактори како што се возраста, семејната историја, бременоста, дебелината и продолженото стоење. Седењето со прекрстени нозе може привремено да влијае на протокот на крв, но тоа не е исто што и предизвикување проширени вени. Достапните докази не потврдуваат дека седењето со прекрстени нозе е причина за оваа состојба. Дали има некои исклучоци? Понекогаш сепак е препорачливо да се избегнува оваа положба, но обично од специфични медицински причини и најчесто привремено. На пример, по некои операции за замена на колк, на пациентите традиционално им се советува да избегнуваат седење со прекрстени нозе додека ткивото не заздрави. Сепак, неодамнешните истражувања сугерираат дека некои од овие мерки на претпазливост може да бидат премногу строги и дека нивното опуштање не го зголемува ризикот од рана дислокација. Лекарот може да препорача избегнување на одредена положба поради непријатност или иритација на чувствителната област. Сепак, ова е нешто сосема различно од тврдењето дека оваа положба е штетна за сите. Привремената вкочанетост или пецкање што може да се појави по продолжено седење во непријатна положба обично поминува брзо штом ќе се помрднете и е сигнал за промена на положбата, а не знак на оштетување. Клучот е да ја смените вашата позиција Ако ви е удобно да седите со скрстени нозе, нема причина да го сметате за опасно. Ако чувствувате непријатност или вкочанетост, едноставно променете ја положбата. Разновидноста на движењето е поважна од барањето „совршена“ положба. Телото најдобро функционира кога има повеќе опции. Седнете со прекрстени нозе ако се чувствувате удобно, а потоа исправете ги. Променете ја потпората, наведнете се назад, станете и одете. Најздравата положба за седење е често онаа во која не се држите предолго. Движете се повеќе, менувајте ги позите и запомнете дека вашето тело е поотпорно отколку што често се мисли.