Цените на недвижностите во Европската Унија се зголемија за 5,5 проценти во последниот квартал од 2025 година во споредба со истиот период од претходната година. Сепак, некои земји, особено оние привлечни за туризам како Португалија, Хрватска и Шпанија, забележаа значително поголем раст, кој во некои случаи надмина 10 проценти. Експертите го наведуваат подобрувањето на условите за финансирање, првенствено стабилизацијата на каматните стапки, како клучен двигател на овој тренд, пишува Euronews. Подобрите услови за финансирање ја зголемија побарувачката „Движењата на цените на крајот на 2025 година беа обликувани од подобри услови за финансирање, што доведе до враќање на побарувачката“, изјави за Euronews Business Мајкл Полцлер, извршен директор на компанијата за недвижности REMAX Europe. „Со стабилизацијата на каматните стапки, купувачите кои претходно го одложија пребарувањето на домот се вратија на пазарот.“ Мик Калмет од „Глобал проперти гајд“ исто така посочи на закрепнување на побарувачката по зголемувањето на каматните стапки во 2023 и 2024 година. „Откако се стабилизираа Еурибор и општите банкарски стапки, пазарот малку се опорави бидејќи луѓето кои се двоумеа да купат во неизвесни времиња од крајот на 2024 година добија чувство на предвидливост“, рече тој. Силен раст во Португалија, Хрватска и Шпанија Унгарија забележа најголем годишен пораст на цените во четвртиот квартал од 2025 година, со раст од дури 21,2 проценти, според податоците на Евростат. „Унгарија, која е водечка во однос на растот, во последните години промовираше субвенционирани програми за купување недвижности, што ја зголеми побарувачката со силна активност на инвеститорите“, објасни за Euronews Business Кејт Еверет-Ален, раководител на истражувањето за европски станбени недвижности во Knight Frank. Во Еврозоната, Португалија се издвои со раст од 18,9 проценти и Хрватска со 16,1 процент. По нив следува Шпанија со зголемување на цените од 12,9 проценти. Еверет-Ален рече дека силната меѓународна побарувачка е клучен фактор во сите три земји. Побарувачката водена од промената на начинот на живот, купувачите на втор дом и странските инвестиции, вклучувајќи ги дигиталните номади и пензионерите, остана силна дури и кога трошоците за задолжување се зголемија за домашното население, особено на крајбрежните и урбаните пазари. Полцлер додаде дека најсилниот раст на цените во Португалија, Хрватска и Шпанија беше концентриран во клучните урбани и крајбрежни области каде што побарувачката беше највисока. „Во Португалија, растот на цените е поттикнат од многу ограничена понуда, особено во Лисабон, Порто и околината, но исто така и од целни мерки за државна поддршка“, рече тој. Тој објасни дека воведувањето на програмата за државни гаранции за млади купувачи на прв дом, која овозможува финансирање до 100 проценти од износот на хипотеката со државна гаранција до 15 проценти од вредноста на имотот, значително ја зголеми побарувачката. „Ова е очигледно пазар на продавачи, а ограничената понуда во комбинација со оваа мерка им овозможи на продавачите да задржат голема моќ на одредување цени“, заклучи тој. Други земји, исто така, забележаа двоцифрен раст Словачка (12,8%), Бугарија (12,6%), Латвија (11%), Литванија (10,8%) и Чешка (10,4%), исто така, забележаа силен раст на цените на куќите од повеќе од 10 проценти. Еверет-Ален истакна дека Централна и Источна Европа, заедно со Иберискиот Полуостров, постигнаа извонредни резултати во последните 12 до 18 месеци, што е во голема мера во согласност со посилниот раст на БДП. „Овие пазари, исто така, имаат корист од инвестициите во инфраструктурата и приливот на капитал, поттикнати од промените во животниот стил и поврзани со долгорочните економски перспективи“, рече таа. Калмет додаде дека цените во Централна и Источна Европа растат побрзо делумно затоа што приходите ги стигнуваат приходите со Западот, а цените на недвижностите започнаа од пониска основа. Растот на цените на куќите во Данска (7,6%), Ирска (7%), Романија (6,7%), Холандија (6,2%), Малта (6,1%), Кипар (6%), Словенија (5,8%) и Норвешка (5,7%) беше исто така над просекот на ЕУ, иако со помала маргина. Финска беше единствената земја меѓу 29-те европски пазари каде што цените на куќите паднаа, за 3,1 процент на годишна основа.

Цените на недвижностите во Европската Унија се зголемија за 5,5 проценти во последниот квартал од минатата година, со посилен раст во земји како Хрватска, Португалија и Шпанија. „Движењето на цените на крајот од 2025 година беше обликувано од подобрувањето на условите за финансирање, што доведе до враќање на побарувачката“, рече Михаел Полцлер, извршен директор на компанијата за недвижности, додавајќи дека купувачите се заинтересирале и затоа што каматните стапки се стабилизирале, објавува SEEbiz во врска со Euronews. Според Euronews, ова се случило во Унгарија, која забележала зголемување од 21,2 проценти, според податоците на Евростат. „Унгарија, како водечка земја, во последните години промовира субвенционирани програми за сопственост на дом, што ја зголеми побарувачката со силна активност на инвеститорите“, рече Кејт Еверет-Ален, раководител на истражувањето на европскиот пазар на недвижности. Во Еврозоната, Португалија и Хрватска исто така забележаа значителен раст од 18,9 и 16,1 проценти, соодветно. Шпанија следеше со раст од 12,9 проценти. Полцлер рече дека најсилниот раст на цените во Португалија, Хрватска и Шпанија е концентриран во клучните урбани и крајбрежни области каде што побарувачката е најголема. Тој истакна дека, на пример, растот на цените во Португалија е поттикнат од ограничената понуда, особено во Лисабон, Порто и околните области, но и од целните владини мерки за поддршка. Тој истакна дека градовите како Валенсија и Мадрид го надминале националниот просек во Шпанија, поттикнати од домашната и меѓународната побарувачка. Континуираните странски инвестиции и континуираната привлечност на овие пазари дополнително го поттикнаа растот на цените. Euronews, исто така, ги истакна и другите земји со раст на цените на недвижностите над десет проценти. Тука спаѓаат Словачка (12,8 проценти), Бугарија (12,6), Латвија (11), Литванија (10,8) и Чешка (10,4 проценти). Помал раст е забележан во Данска (7,6 проценти), Ирска (7), Романија (6,7), Холандија (6,2), Малта (6,1), Кипар (6), Словенија (5,8) и Норвешка (5,7 проценти), кои исто така беа над просекот на ЕУ, но со помала маргина. (Biznis.rs) Фото – Pixabay

Во пресрет на Велигден, кога побарувачката традиционално расте, цените на јајцата низ Европа повторно се во фокусот – а Македонија се најде високо на листата на земји со најголемо поскапување. Според податоците на Eurostat, пренесени од Euronews, најголем годишен раст е забележан во Шпанија – 31,3 проценти, додека Македонија веднаш ја следи со 26,3 проценти. Португалија е трета со 20,9 проценти. Овие бројки ја позиционираат Македонија меѓу најпогодените пазари во Европа токму во период кога јајцата се еден од најбараните производи. Но зад ова сезонско поскапување се крие подлабока економска слика – забрзано пренесување на ценовните притисоци врз секојдневните трошоци на граѓаните. Погледот кон Европската Унија покажува дека трендот е поширок. Иако вкупната инфлација во декември 2025 изнесувала 2,3 проценти, цените на јајцата пораснале значително побрзо – за 9,3 проценти. Тоа јасно укажува дека овој основен производ станува сè почувствителен на пазарните шокови. Уште поизразен е растот на големопродажно ниво. Во февруари 2026 година, цените во ЕУ биле повисоки за 18,4 проценти на годишно ниво. Во Шпанија скокот достигнал 33,7 проценти, додека Франција, Холандија и Чешка исто така бележат раст над 20 проценти. Причините за ваквите движења се повеќеслојни. Засилената побарувачка, пренасочувањето кон поевтини извори на протеини и ризиците од птичји грип создаваат притисок врз понудата и ги зголемуваат трошоците за производство. Интересно е што, и покрај брзиот раст, цените на јајцата во Македонија и во дел од регионот и натаму остануваат релативно пониски во апсолутен износ во споредба со остатокот од Европа. Но токму динамиката на поскапување е она што загрижува – темпото со кое цените растат е значително побрзо отколку во многу други земји. Затоа, велигденската трпеза оваа година не е само прашање на традиција, туку и на економија. Јајцата, како еден од најосновните производи, стануваат јасен показател за тоа колку брзо глобалните и европските трендови се прелеваат и во домашниот буџет – а Македонија овојпат е речиси на самиот врв на таа приказна.

Цените на становите во Европа повторно бележат раст, а најголем скок е регистриран во Унгарија, што укажува на нова динамика на пазарот и продлабочување на разликите меѓу земјите. Цените на становите во Европа во последниот квартал од 2025 година повторно тргнаа нагоре, а разликите меѓу земјите стануваат сè поизразени. Според податоците на Евростат, најсилен годишен раст е забележан во Унгарија, пред Португалија и Хрватска, додека Финска е единствената земја со пад. Во четвртиот квартал од 2025 година, цените на становите во Европската унија пораснале за 5,5 отсто на годишно ниво, а во еврозоната за 5,1 отсто. Унгарија е на врвот со раст од 21,2 отсто, по што следуваат Португалија со 18,9 и Хрватска со 16,1 отсто. Шпанија бележи раст од 12,9 отсто, додека над 10 отсто имаат и Словачка, Бугарија, Латвија, Литванија и Чешка. Финска е единствената земја со пад од 3,1 отсто, што ја прави исклучок во Европа каде што пазарот повторно се загрева. Според анализите, зад новиот раст стојат постабилните каматни стапки и враќањето на побарувачката која беше одложена по економските шокови од претходните години. Сепак, кредитите не се единствениот фактор. Во Португалија, Хрватска и Шпанија значајна улога има меѓународната побарувачка – странски инвеститори, купувачи на втор дом, пензионери и дигитални номади. Во Португалија дополнителен поттик доаѓа од државни мерки за поддршка на млади купувачи, додека ограничената понуда продолжува да врши притисок врз цените. Пошироката слика покажува дека од 2015 до 2025 година, цените на домовите во ЕУ пораснале за речиси 65 отсто, додека кириите пораснале за околу 22 отсто. Ова укажува дека пазарот на домување сè повеќе зависи од капитал, туризам и инвестиции, а сè помалку од локалните приходи. Разликите меѓу земјите стануваат сè поочигледни. Југот и дел од источна Европа бележат најсилен раст, додека дел од поголемите и постари пазари, како Германија и Франција, се движат поспоро или остануваат стабилни.

Цените на становите во Европа во последниот квартал од 2025 година повторно тргнаа нагоре, а разликите меѓу земјите станаа уште повидливи: според податоците на Евростат, најсилен годишен раст е забележан во Унгарија, пред Португалија и Хрватска, додека Финска е единствената земја со пад. Темата повторно се отвори откако Euronews, повикувајќи се на официјалните бројки и на анализи од пазарот, покажа дека европскиот станбен пазар не се лади, туку само ја менува географијата на притисокот. Во четвртиот квартал од 2025 година, цените на становите во ЕУ пораснале за 5,5 отсто на годишно ниво, а во еврозоната за 5,1 отсто. На врвот е Унгарија со раст од 21,2 отсто, потоа Португалија со 18,9 и Хрватска со 16,1 отсто, додека Шпанија е веднаш зад нив со 12,9 отсто. Над границата од 10 отсто се и Словачка, Бугарија, Латвија, Литванија и Чешка. Финска, пак, е исклучок со пад од 3,1 отсто, што ја прави редок контраст во континент што речиси целосно повторно поскапува. Она што ја турка оваа нова рунда поскапувања, според експертите што ги цитира Euronews, се постабилните каматни стапки и враќањето на побарувачката што претходно била одложена по шоковите од 2023 и 2024 година. Но бројките не се движат само од кредитите. Во Португалија, Хрватска и Шпанија, силна улога има и меѓународната побарувачка: купувачи за втор дом, странски инвеститори, пензионери, дигитални номади и постојан притисок во крајбрежните и урбаните подрачја. Во Португалија, дополнителен поттик дало и државното гарантирање на дел од хипотеките за млади купувачи, во услови кога понудата останува ограничена. Сликата станува уште појасна кога ќе се погледне пошироко. Од 2015 до третиот квартал на 2025 година, цените на домовите во ЕУ пораснале за 64,9 отсто, додека кириите пораснале за 21,8 отсто. Тоа значи дека домувањето сè помалку се движи само од локалните плати и сè повеќе од капитал, туризам, инфраструктурни вложувања и недостиг на понуда. Затоа и големите економии не се движат исто: Шпанија силно расте, Италија е умерена, Германија е повоздржана, а Франција останува блиску до дното. Зад европскиот просек, всушност, стои една поделена Европа: југот и дел од истокот се загреваат побрзо, додека дел од старите пазари сè уште се опоравуваат.