Поранешниот американски претседател Доналд Трамп објави дека 34 бродови поминале низ Ормускиот теснец во текот на вчерашниот ден, што според него е најголем број откако започнала „неразумната блокада“. Во објавата на социјалните мрежи, Трамп го истакна овој податок како знак дека ситуацијата во еден од најважните светски енергетски коридори се нормализира. Ормускиот теснец е клучна рута за транспорт на нафта, низ која поминува значителен дел од глобалното снабдување со енергенси.

Американскиот претседател Доналд Трамп најави дека Ормускиот теснец ќе биде отворен „прилично брзо“, но без да објасни како ќе се реализира тој потег во услови на кревко примирје и ограничен поморски сообраќај. Ормускиот теснец повторно е во фокусот на глобалната безбедносна и енергетска криза, откако Доналд Трамп изјави дека САД ќе го отворат преминот со или без поддршка од Иран. Изјавата доаѓа во пресрет на нова рунда разговори меѓу Вашингтон и Техеран, во момент кога состојбата на теренот останува неизвесна. Трамп истовремено порача дека САД нема да дозволат воведување такси за премин низ теснецот, со што спорот дополнително се проширува од безбедносно во економско и геополитичко прашање. Контролата врз оваа клучна поморска рута значи и контрола врз значаен дел од глобалната трговија со енергенси. Сепак, зад ваквите изјави не стои јасен оперативен план. Белата куќа нагласува дека приоритет е целосно и непречено отворање на теснецот, но не објаснува како тоа ќе се постигне во услови кога воените и логистичките ризици остануваат високи. Податоците покажуваат дека поморскиот сообраќај е далеку од нормалата. Во последните денови низ теснецот поминуваат само неколку бродови дневно, во споредба со околу 135 пред конфликтот. Истовремено, повеќе од 600 пловила сè уште се задржани во Персискиот Залив, меѓу нив и голем број танкери. Значењето на Ормускиот теснец е глобално. Низ него во нормални услови поминува околу една петтина од светските испораки на нафта и течен природен гас, па секое нарушување директно влијае врз цените на енергенсите, инфлацијата и синџирите на снабдување. Во таков контекст, најавата за „брзо отворање“ изгледа повеќе како дипломатски притисок пред преговорите отколку како сигнал за непосредна акција. И покрај политичките пораки, реалноста на теренот покажува дека деблокирањето на теснецот ќе биде сложен и неизвесен процес.

Ормускиот Теснец повторно е во центарот на глобалната енергетска и безбедносна криза, откако американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека САД ќе го отворат „прилично брзо“, со иранска помош или без неа, но без да објасни како точно би изгледал тој потег. Изјавата дојде во петокот, 10 април, пред почетокот на американско-иранските разговори во Исламабад, во момент кога прекинот на огнот е кревок, а поморскиот сообраќај низ теснецот сè уште е далеку од нормала. Трамп во ист настап порача и дека Вашингтон нема да прифати Иран да воведе наплата за премин низ теснецот, што покажува дека спорот одамна не е само безбедносен, туку и прашање на контрола, суверенитет и приход врз една од најважните светски поморски артерии. Белата куќа веќе со денови инсистира дека приоритет е повторно отворање на преминот без ограничувања и без такси, но зад таа формулација засега не стои јасен јавен оперативен план. Токму тука е и суштината на проблемот: политичката порака е силна, но фактичката состојба на теренот останува закочена. Според достапните податоци, во петокот низ теснецот минале само две пловила, наспроти пет ден претходно, а од почетокот на примирјето излегле само 22 брода со вклучен автоматски систем за идентификација, додека пред војната низ Ормускиот Теснец минувале околу 135 бродови дневно. Паралелно, повеќе од 600 пловила, меѓу нив и стотици танкери, и натаму се заглавени во Заливот. Последиците одамна не се регионални. Ормускиот Теснец е премин низ кој во нормални околности поминува околу една петтина од глобалните испораки на нафта и течен природен гас, па секое одложување на неговото отворање директно ги тресе цените, синџирите на снабдување и инфлаторните очекувања. Затоа и изјавата на Трамп звучи повеќе како политички притисок пред преговорите отколку како најава за веќе разработена акција, особено кога и самата Белата куќа признава скепса дека теснецот може лесно и брзо да се деблокира.

Директорот на Националниот економски совет на САД, Кевин Хасет, изјави дека администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп сè уште има работа на инфлацијата, но дека очекува дека, кога Ормутскиот теснец ќе биде целосно отворен за пловидба, цените на енергијата брзо ќе паднат. Хасет изјави за „Фокс бизнис“ дека очекува „брзо намалување на цените на енергијата“ откако ќе се отвори Ормутскиот теснец, кој го затвори Иран, објави Си-Ен-Ен. „Бродовите моментално минуваат, но со околу десет проценти од нормалното темпо. Кога ќе се вратиме на нормалното темпо, тогаш очекуваме работите да се вратат во нормала“, рече Хасет.